Wednesday
2017-10-18
3:08 AM
به‌خێربێیت Guest
پشتگیری
 
كۆشان.. سه‌كۆی هه‌مووان
سه‌ره‌كی بوون به‌ئه‌ندام چوونه‌ژووره‌وه
بابه‌ته‌كانی ئێوه‌ »
به‌شه‌كانی ئه‌م لاپه‌ڕیه‌
بابه‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی [2]
گرفت و كێشه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان له‌خۆده‌گرێت
گه‌نجان [7]
بابه‌ته‌كانی له‌ده‌وری مه‌سه‌لی گه‌نجان و لاوان ده‌سوڕێته‌وه
سیاسی و ئابووری [18]
بابه‌ته‌كانی تایبه‌ته‌ به‌لایه‌نی سیاسی و ئابووری
ئه‌ده‌ب و هونه‌ر [22]
ئه‌و بابه‌تانه‌ی تایبه‌تن به‌ بواری ئه‌ده‌ب و هونه‌ری
دۆسیه‌ی تایبه‌ت [7]
لێره‌دا بابه‌ت و لێكۆڵینه‌وه‌ درێژه‌كان ده‌خوێنیته‌وه
كۆمپیوته‌رو ئینته‌رنێت [1]
زانیاری ده‌رباره‌ی جیهانی كۆمپیوته‌رو ئینته‌رنێت
ئافره‌تان و ژنان [3]
تایبه‌ت به‌گرفت و ئاریشه‌كانی ژنان و ئافره‌تان

به‌شه‌كان

سه‌ره‌كی » بابه‌ته‌كان » ئه‌ده‌ب و هونه‌ر

شیعر و هزر، مانای كراوه‌ /پارچه‌ی دووه‌م
 ڕابه‌ر فاریق
هه‌ولێر
 
 
 

په‌نجه‌ره‌یه‌ك ده‌توانێ هه‌موو شه‌و ئاوه‌لاَ بكاته‌وه‌ و

 

به‌ سه‌ر ژیان و مه‌رگدا بڕیار بدات

 

بێ ئه‌وه‌ی ده‌رگاكانی شه‌و دابخه‌ی،

 

بڕۆ بخه‌وه‌.    ئیلیۆنۆرا برو Eleonora Bru

 

 

به‌ سه‌رنجدان له‌م كۆپله‌ بچووكه‌، پاشان وردبوونه‌وه‌ لێی، هاوكات ڕاڤه‌بۆكردنی، په‌ی به‌ زمانێكی تۆكمه‌، ده‌ستگرتن به‌ وشه‌، وێنه‌گه‌لێك، مانای تێكچڕژاو له‌گه‌ڵ مه‌جاز، ده‌به‌ین و به‌ ده‌قێك ئاشنا ده‌بین كه‌ سه‌رنجكێشه‌. له‌م كۆپله‌ چوار دێرییه‌ی سه‌ره‌وه‌دا، دوو وێنه‌ی جوان هه‌ن، وێنه‌یه‌ك كه‌ پێمان ده‌ڵی ده‌توانین به‌ (كردنه‌وه‌ی په‌نجه‌ره‌یه‌ك) سه‌رتاپای (ئه‌مشه‌و) ڕووناك بكه‌ینه‌وه‌، لێره‌وه‌ تێده‌گه‌ین زمان وه‌ك هه‌بوویه‌ك، وه‌ك ده‌سه‌لاَتێكی به‌ ئیراده‌ سه‌ركێشیی خۆی نواندووه‌، ئه‌مه‌یش له‌وێوه‌یه‌ كه‌ ده‌بینین چه‌ند وشه‌یه‌ك، به‌ شێوه‌یه‌كی ته‌واو هونه‌ریی، سكێچێكمان بۆ ده‌كێشێن، له‌ یه‌ككاتدا هه‌م سووریالییانه‌، هه‌میش ئاسایییه‌كی ساده‌، هاوكاتیش قووڵ.

 

كه‌واته‌؛ (په‌نجه‌ره‌)ی نێو ئه‌م ده‌قه‌، په‌نجه‌ره‌یه‌كه‌ له‌ نێوان دوو به‌رداشدا، واته‌ (ئێمه‌) ده‌توانین له‌م په‌نجه‌ره‌یه‌ هه‌م به‌ (ڕووناكیی- بوون) ئاشنا ببین، هه‌میش به‌ره‌و خامۆشبوون ڕێ بكه‌ین، ئه‌مه‌ وه‌ك به‌ شیعركردنی (هه‌بوون) وه‌هایه‌، چونكه‌ له‌ ژیانیش دا (ئێمه‌) ده‌توانین هه‌م به‌ شادمانیی بژیین، هه‌میش به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ نێرگزییه‌ت باڵی به‌ سه‌رماندا بكێشێ. دواجار، ئه‌و (په‌نجه‌ره‌)یه‌ی (ئیلیۆنۆرا برو) باسی ده‌كا و هێزه‌كانی پیشانی ئێمه‌ ده‌دا، ده‌كرێ وه‌ها ته‌ماشای بكه‌ین كه‌ ئه‌م شاعیره‌ له‌ هه‌ناوی ئه‌م وێنایه‌وه‌، سه‌رنجمان بۆ ئه‌وه‌ ڕاده‌كێشێ كه‌ له‌ سه‌رده‌می عه‌وله‌مه‌دا (مرۆڤ)، پاش ئه‌و هه‌موو بیركردنه‌وه‌یه‌، هاوكات ئافراندنانه‌، ته‌سلیمی (ئامێره‌كان)بووه‌، ئه‌مه‌یش بووه‌ته‌ هۆكار بۆ داهێنانی ئه‌م ده‌قه‌.

 

وێنه‌كه‌ی دی، واته‌: (بێ ئه‌وه‌ی ده‌رگه‌كانی شه‌و دابخه‌ی،/ بڕۆ بخه‌وه‌)، جگه‌ له‌وه‌ی وێنه‌یه‌كی ته‌واو ژیگه‌ڵه‌یه‌، هاوزه‌مان زۆر چڕ و ئێستێتیكییشه‌، به‌و مانایه‌ی كه‌ له‌ ڕێگه‌ی تێگه‌ییشتمان له‌ ڕه‌هه‌نده‌كانی ئه‌م ده‌قه‌ و قووڵبوونه‌وه‌مان له‌ ناوكۆییه‌كه‌یدا، به‌ ئه‌نجامێكی وه‌ها ده‌گه‌ین: ده‌توانین له‌ ژیاندا (هه‌ڵبه‌ت ئه‌و وه‌ختانه‌ی كه‌ مه‌یلی خۆشبه‌ختیمان هه‌یه‌) واز له‌ ناشیرینییه‌كانی ده‌وروبه‌ر، فێڵه‌كانی ئه‌وانیدی بهێنین، ئه‌مه‌یش بۆ گه‌ییشتنه‌ به‌ شادمانیی، ده‌نا ده‌توانین له‌ نێو ڕه‌هه‌نده‌كانی ئه‌وانیشدا نیشته‌جێ ببین، به‌لاَم ڕه‌نگه‌ ئه‌وكات هێزێكی وه‌ها شك نه‌به‌ین تا دووربكه‌وینه‌وه‌ له‌ مه‌یلی بێزاربوون. كه‌واته‌: له‌م ناوكۆییه‌دا، ئه‌م كۆپله‌ شیعره‌ی سه‌ره‌وه‌، به‌ شێوه‌یه‌كی جواواز له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌دایه‌ تا مه‌یلیمان له‌ شوێنێكی تاریكه‌وه‌ بگوێزێته‌وه‌ بۆ شوێنێكی ڕۆشن، تا له‌وێوه‌ بتوانین تێڕابمێنین له‌ هه‌بوون و وتووێژ بكه‌ین له‌ باره‌ی ئاریشه‌كانی، وتووێژ له‌گه‌ڵ خۆمان، هاوكاتیش ده‌وروبه‌ر.

 

ئه‌مه‌ی سه‌ره‌وه‌، به‌ ده‌ر له‌وه‌ی كه‌ وه‌كوو شیعر، شیعرێكه‌ له‌ نه‌سته‌وه‌یه‌، هاوكات له‌ واقیعه‌وه‌ به‌ره‌و په‌نهانه‌كانی خۆی ده‌چێ، به‌ شێوه‌یه‌كی زۆر هونه‌رییش تێكه‌ڵ به‌ (فیكر) بووه‌، به‌و مانایه‌ی ئێمه‌ ده‌توانین له‌ ئه‌نجامی بیركردنه‌وه‌یه‌كی فره‌لایه‌نه‌ له‌ به‌رانبه‌ر ده‌قه‌كه‌دا، پێوه‌ندییه‌كانی نێوان هزر و مانا دیاریی بكه‌ین، ئه‌گه‌رچی ئه‌م پێوه‌ندییه‌ له‌ شیعری كوردیدا كه‌مه‌ و سه‌رچاوه‌كانی قسه‌كردن له‌ باره‌یشیه‌وه‌ بایی ئه‌وه‌ نیین كه‌ سوودیان لێ وه‌ربگیردرێ بۆ لێكۆڵینه‌وه‌، به‌لاَم خوێنه‌ر نابێ داببڕێ له‌ ئه‌نجامه‌ به‌دیهاتووه‌كانی خۆی، له‌ دوای ته‌واوكردنی هه‌ر ده‌قێكه‌وه‌.

 

له‌ ڕووكه‌شدا، كۆپله‌ شیعره‌كه‌ی (ئلۆنۆرا برو)، وشك و برینگه‌، چه‌ند وشه‌یه‌كن لكێندراو به‌ یه‌كترییه‌وه‌، به‌لاَم له‌ دوای لێ ڕامان له‌ قولاَییه‌كانی ده‌قه‌كه‌، به‌ره‌و خودی ئێستێتیكا ده‌بینه‌وه‌. ئیشی هونه‌ر ئه‌وه‌ نییه‌ جیهان بگۆڕێ، به‌لاَم ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌یشی بۆ كرا، ئه‌نجامه‌كه‌ خراپ نابێ. هونه‌ر هه‌وڵده‌دا له‌ ناوه‌وه‌ی خۆیدا دنیایه‌كی تایبه‌ت به‌ خۆی بونیاد بنێ، هه‌وڵده‌دا ئێمه‌ له‌ ڕێگه‌ی دنیاكه‌ی وییه‌وه‌ دنیای خۆمان جوانتر بكه‌ین، واته‌: ئه‌و جوانییه‌كانمان پیشان ده‌دا، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین كه‌ڵكی لێ وه‌ربگرین. له‌م ناوكۆییه‌وه‌، هاوكات به‌ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ماناكانی دوو وێنه‌كه‌ی نێو كۆپله‌ شیعره‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌، تێده‌گه‌ین كه‌ هونه‌ر- شیعر، توانای گۆڕینی واقیعی نییه‌، به‌لاَم توانای هه‌یه‌ به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ هه‌م له‌گه‌ڵ خواستمان دا بگونجێ، هه‌م ناكۆكیش بكه‌وێته‌وه‌، بیاننوێنێته‌وه‌. بۆیه‌ ده‌توانین له‌ ئه‌نجامی بیركردنه‌وه‌مان له‌ شیعره‌كه‌ی سه‌ره‌وه‌دا، به‌و شوێنه‌ بگه‌ین كه‌ هونه‌ر (شیعره‌كه‌) ڕاڤه‌ی خۆیمان ده‌داتێ به‌رانبه‌ر به‌ دنیا و كێشه‌ جه‌وهه‌رییه‌، به‌رانبه‌ر به‌ نامۆبوون و به‌ ئامێربوونی شته‌كان و مرۆ، یان ڕوونتر بڵێین (ده‌یاننوێنێته‌وه‌) به‌ شێوه‌یه‌كی هونه‌ریی. پێش لێ ڕامانمان له‌ شیعره‌كه‌، وه‌ها هه‌ست ده‌كه‌ین به‌شێكی زۆر له‌ ده‌رگه‌كانی ماناكانی داخراون، به‌لاَم دوابه‌دوای موماره‌سه‌كردنی چێژ و تێگه‌ییشتن له‌ جیهانبینیی نووسیاره‌كه‌، خۆرسكانه‌ ده‌رگه‌كان به‌ ڕووماندا وازیی ده‌بن و (مانای كراوه‌) له‌ به‌رده‌مماندا قووت ده‌بێته‌وه‌.

 

دوابه‌دوای هه‌موو ئه‌مانه‌، واته‌: (نواندنه‌وه‌)ی وه‌ها تراژیدیایه‌ك، ده‌بینین (منی شاعیر) هه‌ست به‌ خه‌مگینیی ناكا، به‌ سه‌رنجدان له‌ بارودۆخ و شێوه‌ژیانی ئه‌وروپییه‌كان، تێده‌گه‌ین كه‌ ئه‌مه‌ (بێ سۆز)یه‌، ده‌نا له‌ سه‌روه‌ختی وه‌ها دۆخێكدا، مرۆڤ بیه‌وێ یان نا، سۆز ئاماده‌ییی ده‌بێ, ئاماده‌نه‌بوونی سۆز له‌ شیعری ئه‌وروپیدا، ئاماده‌نه‌بوونی هه‌ستی به‌رپرسیاریه‌تیی و مرۆیی و بیركردنه‌وه‌ نییه‌، به‌ڵكوو له‌وێوه‌ دێ كه‌ مرۆڤی ئه‌وروپی، ده‌یه‌وێ ئه‌و كاته‌ی به‌ نیازه‌ بیڕه‌خسێنێ بۆ (داخه‌كان)، ئه‌وا به‌ شێوه‌یه‌كی هونه‌ریی و ئێستێتیكیی ته‌رجه‌مه‌ی سه‌ر زوبانی بكا، له‌وێوه‌یش ببێ به‌ پردێك له‌ نێوان نووسیار و دنیا، تا ڕه‌خنه‌ به‌رهه‌م بهێنرێ.

 

2

 

چاوه‌كانم خاڵین له‌ ڕووناكی

 

ته‌نها شه‌و هه‌ڵده‌مژن.

 

پێڵووه‌ گرانه‌كان

 

ئومێدی بۆشایی ده‌خوازن.

 

له‌ (كه‌م)ی ڕووناكیدا

 

هێمنن.

 

***     ***     ***

 

خۆم له‌ ناوه‌وه‌ به‌تاڵده‌كه‌م

 

تا ناخی خۆم ده‌پێكم.

 

من له‌وێدا ڕاكشابووم،

 

زه‌ریایه‌كی ڕه‌ش به‌ سه‌رمه‌وه‌بوو

 

كه‌ ده‌كرا ئاسمان بێ.     ئیلیۆنۆرا برو Eleonora Bru

 

 

پێشتر باسمان له‌وه‌ كرد كه‌ نیگه‌رانیی شاعیره‌ ڕۆژئاواییه‌كان به‌و شێوه‌یه‌ی له‌ نێو ولاَته‌ ڕۆژهه‌لاَتییه‌كاندا به‌دی ده‌كرێ، له‌ ئێسته‌دا بوونی نییه‌، ئه‌مه‌ به‌ نیسبه‌ت (سۆز) و (به‌زه‌یی) و (لاواندنه‌وه‌)یش هه‌مان شته‌، به‌لاَم ئه‌وان له‌باتی ئیشكردن له‌ نێو ڕه‌هه‌نده‌كانی (سۆز) و هتد، دێن له‌ ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م هه‌ستانه‌، ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ناوه‌وه‌ی كێشه‌كان، جوانییه‌كان، ڕه‌خنه‌ ده‌گرن، ڕوانینه‌كانیان مانیفێست ده‌كه‌ن. لێره‌وه‌ ده‌زانین به‌شێك له‌و هۆكارانه‌ی ده‌ق به‌ره‌و زیندووبوون ده‌به‌ن، هه‌ڵقولاَوی ئه‌م هۆكاره‌یه‌، هاوكات به‌ شێوه‌یه‌كی چڕ و بیرلێكراوه‌ ته‌وزیفكردنیه‌تی له‌ نێو نووسیندا.

 

ئه‌گه‌ر به‌ وردی سه‌رنج له‌و كۆپله‌یه‌ی سه‌ره‌وه‌یش بده‌ین، واته‌: (چاوه‌كانم خاڵین له‌ ڕووناكی/ ته‌نها شه‌و هه‌ڵده‌مژن)، ئه‌و وێنایه‌ی سه‌ره‌وه‌ وه‌كوو خۆی، خۆی ده‌نوێنێ. ئه‌م دوو دێرانه‌، قووڵبوونه‌وه‌ن له‌ وجوودی تاكه‌كه‌سێكی هۆشیار، قووڵبوونه‌وه‌ له‌ بیركردنه‌وه‌ و ته‌ماشاكردنی ده‌وروبه‌ر و دنیا، به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ ئه‌و (تاكه‌كه‌س)ه‌ خۆی مه‌یلی لێیه‌تی. ئه‌و دوو دێره‌، له‌ ڕوخساردا ماناكانیان داخراوه‌، مه‌به‌ست له‌ مانای داخراو ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خوێنه‌ر ده‌توانێ لێیان تێبگا، به‌لاَم كاتێك تێگه‌ییشت، ئه‌و كات به‌ره‌وڕووی مانای كراوه‌ ده‌بێته‌وه‌، بۆیه‌ وا هه‌ست ده‌كا ناڕۆشنیی ئه‌م ده‌قه‌، په‌یوه‌سته‌ به‌ ناڕۆشنییه‌كی دیكه‌، كه‌ بیركردنه‌وه‌یه‌. گه‌لێك جار له‌ سه‌روه‌ختی ته‌ماشاكردنی تابلۆیه‌كدا، وه‌ها هه‌ست ده‌كه‌ین زۆر ساده‌یه‌ (خۆ ڕه‌نگه‌ له‌ ناواخنیشه‌وه‌ هه‌مان شت بێ)، به‌لاَم كاتێك به‌ره‌و په‌نهانه‌كانی شۆڕده‌بینه‌وه‌، تا دێ پێش چاومان تاریكتر ده‌بێ، مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌قه‌كه‌ له‌ پاڵ ئه‌وه‌ی قووڵتر ده‌بێ، وه‌رگرتنیشی ئه‌سته‌متر ده‌بێ.

 

نائومێدی چه‌ند دیوێكی هه‌یه‌، هه‌ر یه‌كێك له‌و دیوانه‌یش ته‌عبیر له‌ خودێك ده‌كه‌ن. كه‌واته‌ نائومێدی شتێك نییه‌ ئێمه‌ یان شاعیر بیگوازینه‌وه‌ نێو چه‌ند وشه‌یه‌ك و له‌ بۆته‌یه‌كدا بیتوێنینه‌وه‌، به‌ڵكوو ئه‌وه‌ وشه‌كانن له‌ بۆته‌ی وی دا ده‌توێنه‌وه‌ و هه‌ستكردن به‌ وجودی خۆیان به‌و شێوه‌یه‌ی شاعیر ده‌یه‌وێ، ده‌نوێنن. ئه‌و (پێڵو)انه‌ی كه‌ به‌ (ئومێد)ن له‌ (بۆشایی)دا بن، هاوكاتیش له‌ (كه‌مبوونه‌وه‌)ی (ڕووناكی)دا (هێمن)ن، هی چاوانێكن كه‌ جوداواز ده‌نۆڕن له‌ ده‌وروبه‌ر و ڕێكردنی مرۆ و گه‌شه‌كردنی دنیا و شته‌كان.

 

كاتێك مرۆ گه‌ییشت به‌م نائومێدییه‌ وجودییه‌، ده‌یه‌وێ له‌وێدا به‌ شێوه‌یه‌كی هێمن بمانگه‌ڕێنێته‌وه‌ كن بیركردنه‌وه‌ و به‌ كالاَبوونی ئینسان. لێره‌وه‌یه‌ كه‌ دیوه‌ تاریكه‌كه‌ی نائومێدی، ته‌رجه‌مه‌ی سه‌ر ئاگایی و وردبوونه‌وه‌ و ئێستێتیكا ده‌بێ و ده‌بێ به‌ هۆكارێك تا به‌ شێوه‌یه‌كی سیستماتیك له‌ دیوه‌كانی دیكه‌ی خۆمان و ئه‌وانیدیكه‌یش بڕوانین.

 

بۆ ئه‌وه‌ی له‌ نائومێدی تێبگه‌ین، پێویستمان به‌ بیركردنه‌وه‌ی قووڵ هه‌یه‌، بیركردنه‌وه‌ له‌ ده‌رهاویشته‌ و ده‌رئه‌نجامه‌كانی. ناكرێ ئێمه‌ نائومێد بین و له‌ ناخه‌وه‌ شتێك ته‌نگی پێمان هه‌ڵنه‌چنیبێ، چونكه‌ ئه‌م ته‌رزه‌ نووسینه‌ ئافراندن خه‌ڵق ناكا، ته‌نها له‌و كاتانه‌دا نه‌بێ كه‌ نووسه‌ر به‌ شێوه‌یه‌كی قووڵ ئاگاداری نووسه‌ره‌ بوونگه‌راكان و شێوازی بیركردنه‌وه‌ و (كافكا)گه‌له‌ نائومێده‌كان ببێ، له‌ ڕاستیدا ئه‌مه‌یش یه‌كێكه‌ له‌و هه‌وڵگه‌له‌ بێشوومارانه‌ی گه‌لێك له‌ پێناویاندا تێكۆشراوه‌، به‌لاَم ئه‌نجامه‌كان له‌ زۆرینه‌دا ته‌نها نووسینێكی به‌ ڕووكه‌ش جوانیان خستووه‌ته‌وه‌.

 

3

 

له‌ سه‌ره‌وه‌دا، باسمان له‌ نائومێدیی كرد، هاوكاتیش كورتبڕیی و ئێستێتیكیی ده‌قه‌كه‌، له‌ سه‌روو ئه‌مانه‌وه‌یش، به‌ شیعركردنی فیكر، كه‌ ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌ هه‌وڵه‌ هه‌ره‌ جوانه‌كانی ئه‌م شاعیره‌، به‌و واته‌یه‌ی كه‌ فیكری وه‌ها تێكه‌ڵ به‌ شیعر و كورتبڕیی كردووه‌، خوێنه‌ر له‌ گه‌لێك كاتدا هه‌ست به‌وه‌ نه‌كا له‌ نێوان ئه‌م دووانه‌دا پردێك هه‌یه‌، به‌ڵكوو ئه‌مان خۆیان پردن بۆ یه‌كتری و چوونه‌ نێو بۆته‌یه‌كی پرۆسه‌ی نووسین له‌ ده‌قدا، ئه‌ویش: به‌ شیعركردنی فیكره‌.

 

لێره‌وه‌، ده‌توانین بڵێین فیكر دیوێكی دیكه‌ی شیعره‌ له‌ ئێسته‌دا، ئه‌و زه‌مه‌نه‌ به‌سه‌رچوو كه‌ ته‌رزه‌ ڕوانینانێك هه‌بوون ئه‌وه‌یان به‌یان ده‌كرد "ئێمه‌ له‌ شیعردا ته‌نها به‌ دوای شیعر ده‌گه‌ڕێین، له‌ فیكریشدا ته‌نها فیكر"، بۆیه‌ ئه‌م ڕوانینه‌ ئێكسپایه‌ر بووه‌، چونكه‌ له‌ ده‌رئه‌نجامی لێبوونه‌وه‌ی ڕه‌هه‌ندگه‌لێكی دی له‌ شیعردا، ئه‌وه‌مان بۆ ڕوون ده‌بێته‌وه‌ كه‌ ئه‌مه‌ی سه‌ره‌وه‌ له‌ بیركردنه‌وه‌یه‌كی سه‌ڵت به‌رهه‌م دێ - بۆ نموونه‌؛ له‌مباره‌یه‌وه‌ ده‌توانین سه‌رنج له‌ گه‌لێك شیعری هاوچه‌رخی ئێسته‌ بده‌ین كه‌ توانیویانه‌ له‌ ڕێگه‌ی تێكه‌ڵكردنی فیكر به‌ شیعره‌وه‌، داهێنانمان پیشان بده‌ن، ئه‌مانه‌یش هه‌ندێك له‌ ده‌قنووسه‌كانن: ڕه‌زا عه‌لی پوور، هه‌ندرێن، ڕامیار مه‌حموود، به‌ختیار عه‌لی، ئه‌حمه‌دی مه‌لا، فاروق ڕه‌فیق-.

 

له‌ شیعردا چه‌نده‌ شیعرییه‌ت مه‌به‌سته‌ له‌ كن خوێنه‌ری هۆشیار، هێنده‌ و پتریش زمان. وه‌كچۆن له‌ زمانی ئافرێنه‌رانه‌وه‌ شیعری خراپ به‌رجه‌سته‌ نابێ، ئه‌مه‌ بۆ زمانیش وه‌هایه‌، چونكه‌ زمانی باش، بیركردنه‌وه‌ی قووڵ، ئاگاداربوون له‌ ئه‌زموونه‌كانی دیكه‌ی نووسه‌ران، شیعری خراپ به‌رهه‌م ناهێنێ، به‌ڵكوو ئێستێتیكا له‌ خۆیدا هه‌ڵده‌گرێ. 

 

دواجار به‌ كورتی: له‌م شیعره‌ی (ئیلیۆنۆرا برو)دا، فیكر له‌ خزمه‌تی شیعر، شیعر له‌ خزمه‌تی شیعرییه‌ت، زمان له‌ خزمه‌تی ده‌ق، ئێستێتیكا له‌ خزمه‌تی ئافراندن و قووڵبوونه‌وه‌یش له‌ خزمه‌تی مانا شاراوه‌كاندایه‌. نووسه‌ر كه‌ گه‌ییشت به‌ ڕوانینێكی وه‌ها، مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ دوای ئه‌م تێكه‌ڵه‌یه‌ ده‌ق پێشكێش بكا، هیچ گومانی تێدا نییه‌ كه‌ ئافراندن له‌ به‌رده‌مماندا قووت ده‌بێته‌وه‌.

 

كیژه‌ شاعیری شوێدی، ئیلیۆنۆرا برو (Eleonora Bru)، له‌ ساڵی (1979)، له‌ شاری ستۆكهۆڵم، له‌ سوێد له‌ دایك بووه‌. به‌ كه‌لۆریای له‌ فه‌لسه‌فه‌ هه‌یه‌، بابه‌تی به‌كه‌لۆرییه‌كه‌ی خوێندنه‌وه‌ی فیلمه‌كانی تاركۆفسكییه‌ له‌ ڕوانگه‌ی (ژیل دۆلۆز)ه‌وه‌. له‌ ڕۆژنامه‌، كۆوار و سایته‌ ئه‌لیكترۆنییه‌كانی وه‌ك: www.tidningenkulturen.se و www.slynglar.se و www.bladstaden.seدا وێڕای شیعر، وتاریش له‌سه‌ر فیلم و شانۆ ده‌نووسێ. شایه‌نی باسه‌؛ فیلمی (ڤۆدگه‌ لیمۆ)ی هونه‌ر سه‌لیم له‌ سوێد پیشاندرا و ئیلۆنورا له‌سه‌ر ئه‌و فیلمه‌ی نووسیوو، ئه‌م نووسینه‌ش كراوه‌ به‌ كوردیی له‌ ڕۆژنامه‌ی (هاولاَتی)دا بلاَوكراوه‌ته‌وه‌. هه‌روا ئیلیۆنۆرا له‌ زانكۆ لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی له‌سه‌ر كیمیابارانكردنی هه‌ڵبجه‌ و كاریگه‌ریی گازی كیمیایی له‌سه‌ر ژینگه‌ به‌ ناوی (سیسبوونی گوڵ له‌ بارانی ڕۆژگارێكی به‌ ژه‌هركراودا) به‌ سوێدی نووسیوه‌، kurdistan Studies Journal. ئه‌م ده‌قه‌ی سه‌ره‌وه‌ كه‌ ئێمه‌ له‌ باره‌یه‌وه‌ نووسیومانه‌، له‌ كۆشیعری (نیگای ده‌ست)ه‌وه‌ وه‌رگیردراوه‌، كه‌ (هه‌ندرێن) له‌ سوێدییه‌وه‌ كردوویه‌تی به‌ كوردیی. ئه‌م دیوانه‌ بریتییه‌ له‌ كۆشیعرێكی هاوبه‌شی: (هه‌ندرێن، عه‌بدولموته‌ڵیب عه‌بدوڵلاَ، ئیلیۆنۆرا برو و شێروان خدر)، كه‌ له‌ ساڵی 2006دا له‌ چاپخانه‌ی دیلان، له‌ سلێمانی چاپكراوه‌.

 

 

به‌ش ئه‌ده‌ب و هونه‌ر | زیادكراوه‌ له‌لایه‌ن 2Koshan (2009-04-14)
بینراوه 274 | پله‌ دانان 0.0/0 |
ژماره‌ی تێبینییه‌كان 0
ته‌نها ئه‌ندامه‌كان ده‌توانن تێبینی بنووسن.
[ بوون به‌ئه‌ندام | چوونه‌ژووره‌وه ]
شوێنی چوونه‌ژووره‌وه‌ی ئه‌ندامان

گه‌ڕان

هه‌ندێ پێگه‌ی تر

ئێستا

Total online: 1
Guests: 1
Users: 0


میوانانی سه‌رهێڵ

ژ. سه‌ردان له‌ 20 ی ئازاری 2009 ه‌وه‌
سه‌رجه‌م مافه‌كانی پارێزراوه‌ © 2017
Powered by uCoz