Wednesday
2017-10-18
3:05 AM
به‌خێربێیت Guest
RSS
 
كۆشان.. سه‌كۆی هه‌مووان
سه‌ره‌كی بوون به‌ئه‌ندام چوونه‌ژووره‌وه
به‌شه‌كان

سه‌ره‌كی » 2009 » April » 17 » پرسى گه‌نجان له‌ئاست دنیایه‌كى نابه‌رابه‌ردا/ پارچه‌ی دووه‌م و كۆتایی
پرسى گه‌نجان له‌ئاست دنیایه‌كى نابه‌رابه‌ردا/ پارچه‌ی دووه‌م و كۆتایی
10:35 PM
 نووسینی: یوسف عیزه‌دین
 
  
ئه‌گه‌ر برِوانینه‌ به‌شێكى به‌رفراوانى دنیاى میدیاتیكى ئه‌مرِۆ به‌هه‌موو كایه‌و بواره‌كانییه‌وه‌، ده‌بینین تا چه‌ند كار بۆ شێواندنى لایه‌نى مۆرِاڵى گه‌نجان ده‌كرێت. هه‌ر زۆر ده‌مێكه‌ به‌شێكى هه‌ر زۆرى ئه‌و فیلمانه‌ى ته‌رویجى بۆ ده‌كرێت تایبه‌تن به‌ته‌شویقكردنى كوشتن و دزى و...تاد.

بێشوومار سایت هه‌ن كه‌تایبه‌تن به‌پۆرنۆ، یان چۆنیه‌تى ئه‌نجامدانى كارى تیرۆریستى و دروستكردنى بۆمب و شتى له‌و بابه‌تانه‌. ئیدى به‌به‌رنامه‌ كار بۆ دروستكردنى درِنده‌یه‌ك ده‌كرێت، له‌و بوونه‌وه‌ره‌ى كه‌پێى ده‌گوترێت گه‌نج!؟.. ئه‌و هێزانه‌ى كه‌كۆنترِۆڵى دنیایان كردووه‌، كاریان به‌بوونى هێمنى و ئاشتى و دنیایه‌كى ئارام مه‌یسه‌ر نابێت، به‌ڵكو به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئیشیان به‌نانه‌وه‌ى پشێوى و نا ئارامى و كێشه‌و گرفت و پانیكه‌، كه‌هه‌ر هه‌موو ئه‌مانه‌ له‌سیناریۆ فۆبیا ئامێزه‌كانیاندا جێده‌كه‌نه‌وه‌، له‌گه‌لڕ كاڵبوونه‌وه‌ى كاریگه‌رى سیناریۆیه‌ك و په‌كه‌وتنى له‌رِووى كاریگه‌رییه‌وه‌، سیناریۆیه‌كى دیكه‌ دێنه‌ پێش، تا كار گه‌یشته‌ سه‌ر قرِكردن و كوشتن و سووتاندنى باڵنده‌كان به‌ناوى ئه‌نفلۆنزاى باڵنده‌وه‌، زۆر سانا خه‌ڵكێكى زۆرى دنیایان هه‌ڵخه‌ڵه‌تاند و تووشى پانیكیان كردن له‌و بوونه‌وه‌ره‌ به‌سته‌زمانانه‌ى كه‌به‌بآ بوونى ئه‌وان دنیا زۆر بێماناتر و ناشیرینتر ده‌بێت، نامه‌وێت له‌بابه‌ته‌كه‌ لابده‌م و بچمه‌ سه‌ر باس و خواسى ئه‌و سیناریۆیه‌ى به‌ناوى ئه‌نفلۆزاى باڵنده‌وه‌ له‌دنیادا ته‌رویجى بۆ كرا، به‌ڵام هه‌ر بۆ نوكته‌ پێم خۆشه‌ باسى ئه‌وه‌ بكه‌م هه‌موو ئه‌و گۆشته‌ زۆره‌ى  په‌له‌وه‌ره‌كان كه‌له‌زۆرێك ماركێته‌كانى دنیادا له‌كاتى گه‌رمه‌ى بڵابوونه‌وه‌ى هه‌واڵه‌كه‌دا نه‌فرۆشران و كه‌ڵه‌كه‌ بوون و دواتر گه‌رِانه‌وه‌ بۆ ئه‌و شوێنانه‌ى كه‌لێوه‌ى هاتبوون، جارێكى تر و پاش ماوه‌یه‌ك به‌ناوى ماركه‌یه‌كى نوێى باوه‌رِپێكراوه‌وه‌، كه‌ده‌سه‌ڵاتى ئه‌م شوێن و ئه‌و شوێن به‌دانانى ئه‌و ماركه‌ باوه‌رِ پێكراوانه‌ پاره‌یه‌كى خه‌یاڵیان چنگ كه‌وت، هه‌مان گۆشتى په‌له‌وه‌ره‌كانى پێشوو هاتنه‌وه‌ بازارِ و خه‌ڵكى به‌و په‌رِى قه‌ناعه‌ته‌وه‌ گرانتر له‌جاران ده‌ستیان دایه‌ كرِینى. ئه‌مه‌ به‌شێكه‌ له‌ته‌كنیكى ئه‌و پرِوپاگه‌ندانه‌ى كه‌ده‌سه‌ڵاتداران به‌پشتگیرى كه‌ناڵه‌كانى میدیا، ده‌توانن كۆنترِۆڵى خه‌ڵكیى پێ بكه‌ن، ئیدى ئه‌مه‌ وه‌ك نمونه‌یه‌ك و ده‌كرێت له‌مه‌شه‌وه‌ برِوانینه‌ هه‌موو نمونه‌كانى دیكه‌ى، وه‌ك سیناریۆى نزیك بوونه‌وه‌ى قیامه‌ت و په‌یوه‌ستكردنى به‌گه‌رداو و گه‌رده‌لول و تۆفان و تووسونامییه‌كانه‌وه‌، تا ده‌گاته‌ سیناریۆى ئێیدز كاتێك پێویست بێت به‌كار بهێنرێت، ئه‌گینا له‌م ساڵدا سه‌ربارى كۆبوونه‌وه‌ى نوێنه‌رانى نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان سه‌باره‌ت به‌ترسناكى ئێیدز له‌مرِۆداو نه‌بوونى بودجه‌ى پێویست بۆ فریاكه‌وتنى چوار یه‌كى تووشبووانى ئه‌و ده‌رده‌ كوشنده‌یه‌، كه‌چى له‌میدیاكاندا كرا به‌ژێر لێوه‌وه‌و هه‌ر باسیش نه‌كرا، چونكه‌ له‌مرِۆدا كار بۆ ته‌رویج بۆ چه‌شنه‌ سێكسێك ده‌كرێت كه‌سروشتى سێكس وه‌ك پێداویستییه‌كى مرۆیى تێپه‌رِده‌كات و ده‌بێته‌ كاڵا و له‌بازارِى گه‌رمى كاپیتالیزمدا باشترین هۆكارێكه‌ بۆ راكێشانى زۆرترین توریست بۆ ئه‌م شوێن و ئه‌و شوێنى دنیا، له‌كاتێكدا له‌هه‌شتاكاندا به‌مه‌به‌ستى ترساندن و پاڵنان به‌زۆرترین ژماره‌ خه‌ڵكدا بۆ گه‌رِانه‌وه‌ بۆ نێو ئایین و باوه‌رِه‌ كۆنه‌كان و پته‌وكردنى خێزان و شتى له‌م جۆره‌ به‌شێوه‌یه‌كى یه‌كجار ترسناك له‌میدیاكاندا گه‌وره‌كرا. كه‌واته‌ ئێیدز وه‌ك خۆى چه‌ند هه‌بێت و چه‌ند ترسناك بێت، ئه‌وه‌ نییه‌ كه‌له‌میدیاكاندا باس ده‌كرێت، نه‌ئه‌و كاته‌ى كه‌گه‌وره‌ ده‌كرێت، یان ئه‌و كاته‌ى كه‌بچووكده‌كرێته‌وه‌و ده‌خرێته‌ په‌راوێزه‌وه‌.

ترسناكى میدیاش و كاریگه‌ریشى له‌و گه‌مه‌ ترسناكه‌یدایه‌ كه‌ده‌توانێت هه‌موو كاتێك كۆنترِۆڵى زۆرترین ژماره‌ى خه‌ڵكى پێبكات.  به‌له‌به‌ر چاوگرتنى ئه‌وه‌ى كه‌له‌دنیادا ده‌گوزه‌رآ و وه‌ك هه‌والڕ به‌خێراترین شێوه‌ پاش سازاندن و گونجاندنى له‌گه‌لڕ مه‌رامه‌كانى كۆنترِۆڵكارانى دنیا ده‌خرێته‌ روو، ئه‌وه‌ ده‌گه‌ینه‌ ئه‌و راستیه‌ى كه‌ناكرێت به‌شێوه‌یه‌كى ته‌قلیدى و وه‌ك جارى جاران له‌شته‌كان برِوانین.

پێوه‌ندییه‌كانى تاك و ئه‌وانى تر، له‌رِوانگه‌ى هایدگه‌ر- ه‌وه‌، هه‌رچه‌نده‌ تاك هه‌وڵى خۆ رزگاركردن بدات و مه‌به‌ستى بێت سه‌ربه‌خۆ و ئازاد بێت، به‌ڵام دواجار ده‌ربازبوونى له‌پێودانگه‌كان ده‌بێته‌ ئاسته‌م و كاتێك ده‌زانێت كه‌وتۆته‌ ژێر كاریگه‌رى دیكاتۆرێكه‌وه‌، دیكاتۆرێكى بێناو، هه‌ر ئه‌مه‌شه‌ هایدگه‌ر ناوى ده‌نێت" ئه‌وان" یان ئه‌وانى تر. به‌رِاده‌یه‌ك كه‌تاك بۆ خۆى نابێته‌ بابه‌تى بوون، به‌ڵكو "ئه‌وان"ن بابه‌تى بوون، ئیدى "من" ونبووه‌ له‌گێرمه‌و كێشه‌ى ژیانێكدا كه‌هیچ ئیختیارێكى نییه‌ له‌هه‌ڵبژاردنیدا. "ئه‌وان" دیزاینێكى به‌رفراوان و باڵاده‌ستى ده‌ره‌وه‌ى ئێمه‌ن، كه‌ده‌توانن ئیگۆ، تاك به‌رنه‌ ده‌ره‌وه‌ى خۆى و بیكه‌نه‌ یه‌كێك له‌"ئه‌وان"، بۆیه‌ بوونى هه‌ر یه‌كێكمان به‌شێوه‌یه‌ك له‌شێوه‌كان بوونێكى وابه‌سته‌و تێكشكاوه‌ له‌رِووى ملكه‌چبوونى بۆ "ئه‌وان".

هه‌ن ده‌ڵێن :( گه‌نج تاكه‌ ئۆپۆزسیۆنى راسته‌قینه‌ى په‌رته‌وازه‌یه‌)، ئه‌م گوته‌ راگوزه‌ره‌ پێویسته‌ هه‌ڵوێسته‌ی له‌ئاستدا بكه‌ین!؟.." هێربێرت ده‌ین" له‌وتارێكیدا به‌ناوى" هه‌ندێك بیرۆكه‌ سه‌باره‌ت به‌رِادیكالیزمى خوێندكاران"، باس له‌خۆپیشاندان و پرۆتێستۆكانى مانگى نیسان و مایسى ساڵى 1998- ى خوێندكارانى زانكۆى"كۆلۆمبیا" ده‌كات، هه‌ر له‌هێرشكردنیان بۆ سه‌ربیناى زانكۆ و كۆلێژه‌كان و تا سوتاندنى فایل و دۆسآ و شته‌كانى تر و به‌بارمته‌گرتنى كارمه‌ندانى زانكۆ و زۆر شتى دیكه‌ى له‌و جۆره‌ ده‌كات. له‌میانى وتاره‌كه‌یدا ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات ئه‌و چه‌شنه‌ بزووتنه‌وانه‌ تا كوآ برِده‌كات، كه‌دیاره‌ رێگه‌ پێدانى سنوورداره‌و له‌ئاستێكدا ده‌سه‌ڵات به‌توندى وه‌ڵامیان ده‌داته‌وه‌. به‌ڵام به‌ده‌ر له‌مانه‌ راستییه‌ك هه‌یه‌، ئه‌ویش پاش روودانى چه‌ندین جۆر و چه‌شنى ئه‌و شێوه‌ پرۆتێستۆ و رووبه‌رِووبوونه‌وانه‌ى خوێندكاران یان گه‌نجان له‌گه‌لڕ ده‌سه‌ڵات، چیان به‌ده‌ست هێنا، ئاخۆ ده‌كرێت یاخی بوونێكى نێگه‌تیفمان پآ باش بێت، كه‌هیچ ستراتیژێكى نه‌بێت و مه‌به‌ست ته‌نها پشێوى بێت؟!.. ئه‌مانه‌و زۆر پرسیارى تر هه‌ن كه‌ئێخه‌مان پێده‌گرێت و راڤه‌كردنى كارێكى سه‌رپێى و ئاسان نییه‌و له‌م ده‌رفه‌ته‌شدا ناكرێت یه‌كاڵاى بكه‌ینه‌وه‌!؟.

كاتێك گه‌نجان وه‌ك ئۆپۆزسیۆن تاریف بكه‌ین، ئه‌وه‌ بێگومان ده‌یانكه‌ینه‌ ئه‌ڵته‌رناتیڤێكى سیاسى بۆ ده‌سه‌ڵات، واته‌ باڵاده‌ستبوونى ده‌سه‌ڵاتێكى تر، هه‌رچه‌نده‌ تائێستا ده‌سه‌ڵاتێكى وا له‌دنیادا باڵاده‌ست نه‌بووه‌، به‌ڵام له‌گریمانێكدا ئه‌گه‌ر توانى خۆى ببێته‌ ده‌سه‌ڵات، چى رووده‌دات؟! چۆن ئیدامه‌ به‌خۆى ده‌دات؟! تاكه‌ى ده‌سه‌ڵات ده‌بێت و له‌چ ئان وساتێكدا شوێن بۆ گه‌نجانى دیكه‌ چۆلڕ ده‌كات، كێن كارێزماو ئۆتۆریته‌ى ئه‌و ئۆپۆزسیۆنه‌ گه‌نجانه‌یه‌، ئاخۆ هه‌ر بوونى ئه‌وان وه‌ك كارێزماو ئۆتۆریته‌، تێكشكاندنێكى دیكه‌ى خودى ئیگۆى فه‌ردانیه‌تى گه‌نجان نییه‌؟! تاچه‌ند ئه‌مانه‌ به‌رِاستگۆیى ده‌مێننه‌وه‌؟! یان چى وایان لێده‌كات به‌رِاستگۆیى بمێننه‌وه‌، ئه‌گه‌ر وه‌ك گریمانێك شتێك هه‌بێت ناوى راستگۆیى بێت!؟ ئه‌مانه‌و ده‌یان پرسیارى تر ده‌كرێت بخرێنه‌رِوو.. یان وه‌ك هه‌موو جارێك مه‌به‌ست له‌فریودانى گه‌نجان و هه‌ڵخراندنیانه‌ بۆ هاتنه‌ سه‌ركارى له‌وه‌و دواى لایه‌ن و كه‌سانێكى پشت كه‌والیس، ئایا تائێستا هه‌موو سیناریۆكانى به‌كارهێنانى گه‌نجان هه‌ر وا نه‌بوون!؟

 ده‌كرێت له‌تێرِوانینمان بۆ ئه‌مرِۆى دنیا، راڤه‌ى شته‌كان بكه‌ین ئه‌وه‌نده‌ى مه‌زه‌نده‌ى ده‌كه‌ین و وه‌ك بۆچوونێك بیخه‌ینه‌رِوو، ئه‌گینا پێداگرتن له‌سه‌ر بیرۆكه‌یه‌ك و خستنه‌رِووى وه‌ك شتێكى ره‌ها دۆگماتیگه‌و هیچ سوودێكى نییه‌. هه‌ن پێیان وایه‌ كۆمه‌ڵگه‌ى ئه‌مرِۆ مرۆڤایه‌تى له‌رۆژهه‌ڵاته‌وه‌ بۆ رۆژئاوا، له‌باكوره‌وه‌ بۆ باشوور، كه‌وتۆته‌ ژێر كاریگه‌رى ئیرۆس و به‌كاربردنه‌وه‌(استهلاك)، هه‌موو ئه‌و كۆمپانیاو شه‌ریكه‌ گه‌ورانه‌ى بوونه‌ته‌ ده‌سه‌ڵات و ئه‌وه‌ى ده‌یانه‌وێت له‌رِێى ته‌حه‌كوم كردن به‌بازارِه‌وه‌ ده‌یسه‌پێنن. بۆیه‌ له‌دنیاى زلهێزه‌كان و كاپیتالیزمه‌ گه‌وره‌كاندا باسێك نییه‌ تایبه‌ت به‌مرۆڤ و مافه‌كانى بێت، قسه‌یه‌ك له‌باره‌ى جوانى و ناشیرینى دنیاوه‌ ناكرێت، سوود و قازانج و سه‌یركردنى مرۆڤ وه‌ك به‌كابه‌رێك بابه‌تى ئه‌مرِۆى ئه‌وانه‌. كوشتنى سه‌ربازه‌ ئه‌مریكییه‌كان و پێویستیان به‌تابووتێكى یه‌خچاڵئاسا بۆ گوێزانه‌وه‌یان بۆ ئه‌مریكا، به‌شێوه‌یه‌ك كه‌بۆگه‌ن نه‌كه‌ن، بووه‌ مایه‌ى كردنه‌وه‌ى كارگه‌یه‌كى تایبه‌ت به‌دروستكردنى ئه‌و جۆره‌ تابووتانه‌ له‌ شارێكى سنوورى توركیا، كه‌له‌چاوپێكه‌وتنێك له‌گه‌لڕ به‌رِێوه‌به‌ر و كارمه‌ندانى ئه‌و كارگه‌یه‌دا، له‌جێى ده‌ربرِینى نیگه‌رانیان سه‌باره‌ت به‌وه‌ى هه‌ر دروستكردنێكى تابووتێكى زیاد به‌واتاى كوژرانى مرۆڤێك دێت، جا ئه‌و مرۆڤه‌ هه‌ركێیه‌ك بێت و به‌چ مه‌به‌ستێك كوژرابێت، به‌ڵام خاوه‌نه‌ كارگه‌و كارمه‌ندانى شوكرى خوایان ده‌كرد كه‌ئاوا ئیش زۆر بووه‌و بازارِیان كه‌وتۆته‌ گه‌رِ و داواكاربوون له‌خوا كه‌رِزقیان نه‌برِێت، چونكه‌ بژێوى خۆیان و منداڵیانی له‌سه‌ره‌.. ئه‌مه‌یه‌ گاڵته‌جارِى ئه‌و بوونه‌وه‌ره‌ خۆویسته‌ى كه‌پێى ده‌ڵێن مرۆڤ؟!

 له‌مرِۆدا ده‌سه‌ڵات هه‌ر ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ لۆكاڵییه‌ نییه‌ كه‌ده‌بینرێت، به‌ڵكو ده‌سه‌ڵاتێكى میدیاتیكى به‌رفراوان و باڵاده‌سته‌، به‌بآ تێكشكاندنى ئه‌و ده‌سه‌ڵاته‌ خودى هیچ ده‌سه‌ڵاتێك كه‌هێزه‌كانى دنیا هه‌ولڕ بۆ مانه‌وه‌ى ده‌ده‌ن تێك ناشكێت. ئه‌گه‌ر برِوانیته‌ ئه‌وه‌ى ئه‌مرِۆ له‌دنیاى سیسته‌مه‌كاندا هه‌یه‌ ده‌بینیت خوازراوه‌و هه‌مووى لاسایكردنه‌وه‌ى یه‌كێكى تره‌و مه‌به‌ستیش له‌بوونیان رآ خۆشكردنه‌ بۆ زیاتر هه‌ڵسورِانى سه‌رمایه‌و قازانجى زیاتر.

 "هۆبز" پێى وایه‌ ده‌سه‌ڵات درِنده‌یه‌كه‌ بۆ خۆى و ته‌نها یاسایه‌كى هه‌وڵدانیه‌تى بۆ ترساندن و تۆقاندنى به‌رانبه‌ره‌كه‌ى، ئه‌مه‌ بێجگه‌ له‌وه‌ى به‌رِاى ئه‌و مرۆڤ درِنده‌و گورگێكه‌ دژ به‌ مرۆڤه‌كانى تر و هه‌موو كارێكى به‌كۆمه‌لڕ و خۆیه‌كخستنى له‌وه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت كه‌له‌ شتێك ده‌ترسێت و له‌گه‌لڕ نه‌مانى ئه‌و ترسه‌شى ده‌بێته‌وه‌ به‌گورگه‌كه‌ى جاران و لاى "هۆبز" ده‌سه‌ڵات درێژكراوه‌ى ده‌سه‌ڵاتى باوك و خێزان و ئه‌وانى تره‌. ئیدى ده‌بێت ئه‌وه‌ له‌بیرى خۆمان بسرِینه‌وه‌ كه‌له‌م دنیایه‌دا ده‌سه‌ڵاتێك هه‌بێت بگۆرِێت به‌ماناى گۆرِان؟!.. ئه‌مانه‌ هه‌مووى ته‌وه‌هومه‌ ئه‌گینا حه‌قیقه‌تى ئه‌و پرۆسێسه‌ى ده‌سه‌ڵات خۆى تێدا به‌رهه‌مدێنێته‌وه‌ زۆر جیاوازه‌و به‌ده‌ره‌ له‌خه‌ون و خه‌یاڵه‌  تۆباوییه‌كانى ئێمه‌. ده‌سه‌ڵات كاژ داده‌ماڵێت، وه‌ك فۆرم خۆى نوآ ده‌كاته‌وه‌، بانگه‌شه‌ى گۆرِان ده‌كات، به‌ڵام له‌رِاستیدا ناگۆرِێت، ده‌سه‌ڵات هه‌ر ده‌سه‌ڵاته‌و نابێته‌ شتێكى تر، ده‌سه‌ڵات له‌ناو ده‌برێت ئه‌گینا گۆرِانى له‌سه‌ر داواى ئه‌م و ئه‌و مه‌حاڵه‌.

به‌ره‌ده‌وام لێره‌و له‌وآ باس له‌كۆمه‌ڵگه‌ى داخراو و كۆمه‌ڵگه‌ى كراوه‌ ده‌كرێت، به‌ڵام ئه‌وان بۆ خۆیان تێورین؟!.. كام كۆمه‌ڵگه‌ى كراوه‌ى ئه‌وروپاو ئه‌مریكایه‌ ئه‌و گه‌نجانه‌ ده‌كاته‌ سه‌رباز و دواتر ده‌یاننێرێته‌ ئه‌م شوێن و ئه‌و شوێنى دنیا تاوه‌كو بكوژرێن، سه‌قه‌ت و نووقسان بن.. تۆ بڵێى ئه‌وانه‌ له‌نیعمه‌ته‌كانى كۆمه‌ڵگه‌ى كراوه‌ هه‌ڵهاتبێتن؟! یان ئه‌و گه‌نجانه‌ى ئه‌وروپاو وڵاتانى پێشكه‌وتووى دیكه‌، به‌قه‌ولى كه‌سانێك سه‌ر به‌كۆمه‌ڵگه‌ى كراوه‌، چى ناچاریان ده‌كات تلیاك و به‌ن و حه‌شیش به‌كاربهێنن؟! چى وایان لێده‌كات په‌نا بۆ سه‌یرترین كرده‌ى سێكسى به‌رن، چى وا له‌نێره‌كان ده‌كات ببنه‌ "گه‌ى" و نێر سوارى خۆیان بكه‌ن؟!

من پێم وایه‌ دابه‌شكردن و جیاكردنه‌وه‌ى ئه‌م دنیا ناشیرینه‌ى ئه‌مرِۆ هێنده‌ كارێكى ئاسان نییه‌.

"تۆرین" باس له‌شكستى راپه‌رِینى 1968ده‌كات و پێى وایه‌ كه‌خوێندكاران نه‌یانتوانیوه‌ سوود له‌و هه‌ل و مه‌رجه‌ وه‌ربگرن كه‌بۆیان هاتۆته‌ پێش، تا بتوانن سیسته‌مى ئه‌و ده‌م بگۆرِن. "تۆرین" پێى وایه‌ ماده‌م ته‌كنۆلۆژیا له‌ده‌ست كۆمه‌ڵێك كه‌سى ته‌كنۆكرات و زاناو موكته‌شیفه‌كاندایه‌، كه‌واته‌ سروشتییه‌ ئه‌وانه‌ ببنه‌ چینى ده‌سه‌ڵاتدار و كاریگه‌ریان له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌ هه‌بێت، به‌م پێیه‌ش پێناسه‌ كۆنه‌كانى پۆلێنكردنى چینایه‌تى ته‌نها له‌مابه‌ینى كرێكار و سه‌رمایه‌داردا نامێنێته‌وه‌.. ئه‌گه‌ر سه‌ران و باڵاده‌ستانى به‌رِێوه‌بردنى ته‌كنۆلۆژیا به‌و شێوه‌یه‌ هه‌موو شتێكیان كۆنترِۆڵكردبێت، كه‌واته‌ تواناى برِیاردانیشیان له‌هه‌موو برِیارده‌ره‌كانى دیكه‌ش كاریگه‌رتره‌.

كاتێكیش قسه‌ دێته‌ سه‌ر رۆڵى رۆشنبیران سه‌باره‌ت به‌گه‌نجان، ده‌بێت ئه‌وه‌ بزانین قسه‌كردن له‌سه‌ر كایه‌ى رۆشنبیرى قسه‌كردن نییه‌ له‌سه‌ر پێكهاته‌یه‌كى لێكچوو و هاوشێوه‌. "گرامشى" یه‌كێكه‌ له‌و رۆشنبیرانه‌ى كه‌پێى وایه‌ كتێبى "میر" ى "مه‌كیاڤیلى" پێش مانیفیستۆى "ماركس" كه‌وتووه‌، چونكه‌ به‌رِاى ئه‌و كتێبى"میر" گوزارشت لێكه‌رى خه‌ڵكى ئیتالیایه‌ بۆ دروستكردنى ده‌وڵه‌ت.. به‌ڵام ئاخۆ ئه‌مه‌ وایه‌؟!

یان كاتێك رۆشنبیر و نووسه‌رێكى وه‌ك" ئیسماعیل بێشكچى" پێى وایه‌:" دیكتاتۆریترین حكومه‌تى كوردى باشتره‌ له‌دیموكراسیترین حكومه‌تى ناكوردى".. ئاخۆ ئه‌گه‌ر له‌مرِۆدا پرس به‌گه‌نجان و خه‌ڵكانى كوردستان بكه‌ین، ئاخۆ چه‌ندیان ئه‌م گوته‌یه‌یان پآ وایه‌؟!.

تێرِوانینى رۆشنفیكران و نووسه‌ران تاك ره‌هه‌ند و لێكچوو نین، تا بزانین ئه‌مانه‌ چیان بۆ گه‌نجان پێیه‌؟َ!. فره‌ ره‌هه‌ندى بیر و بۆچوونه‌كان و جودایى ته‌رحه‌كان و مه‌وداى به‌رفراوانى راڤه‌كان زۆر له‌وه‌ گه‌وره‌ترن سنوورداریان بكه‌ین و بزانین په‌یامى ئه‌وان بۆ گه‌نجان چییه‌؟! گه‌نجان ئه‌گه‌ر چاوه‌رِێى مانیفیستۆیه‌ك بكه‌ن تا له‌وێوه‌ ده‌ست پێبكه‌ن، ئه‌وه‌ نابێت هیچیان لىَ چاوه‌رِوان بكه‌ین، به‌درێژایى مێژوو ئه‌وانه‌ى په‌یرِه‌ویان له‌مانیفیستۆكان كردووه‌ نه‌گه‌یشتوونه‌ته‌ هیچ؟!

بوون"كه‌ینونه‌" هاوشێوه‌ى بارسته‌یه‌كى ماته‌ریالى نییه‌ تا به‌رده‌وام بتوانین له‌رِووى فیزیایى و كیمیاییه‌وه‌ دۆخه‌كانى ده‌ستنیشان بكه‌ین، به‌ڵكو بوون بۆ خۆى جووڵه‌یه‌، ئه‌گه‌ر له‌خاڵێكدا به‌جێگیرمان زانى هێنده‌ نابات ده‌بێته‌ شتێكى تر و له‌قاڵبنادرێت، هه‌روه‌ك چۆن بۆ راڤه‌كردن و شیكاركردنیشى پێودانگ و ته‌رح و بۆچوونه‌ ته‌قلیدییه‌كان دادمان ناده‌ن، چونكه‌ ئێمه‌ هه‌میشه‌ له‌ئاست نه‌زانراوێكدا راوه‌ستاوین كه‌ئه‌ویش كه‌ینونه‌یه‌!؟.

 پێوه‌ندى بوونى ئێمه‌ به‌دنیاوه‌، له‌هه‌ر كاتێكدا دنیا لامان بووه‌ بابه‌تێكى ده‌ره‌كى، ئه‌وه‌ هه‌ستكردنمان به‌دنیا لاواز ده‌بێت یان نامێنێت، چونكه‌ ئه‌و ده‌م دنیا ده‌بێته‌ دنیاى ئێمه‌!؟.

 دنیا ئه‌و كۆمه‌ڵه‌ شت و دیاردانه‌ نییه‌ كه‌سه‌رپێى په‌ى پێده‌به‌ین. بۆ تێگه‌یشتن له‌و بوونه‌ى كه‌ده‌كه‌وێته‌ ده‌ره‌وه‌ى خۆمان، ده‌بێت راڤه‌ى بوونى خۆمان كردبێت و لێى حاڵى بووبێتین، ئیشكالی زۆرێك له‌ته‌رحه‌ فه‌لسه‌فییه‌كان له‌وه‌دایه‌ بوون وه‌ك خۆى و مه‌عریفه‌ى ئێمه‌ سه‌باره‌ت به‌بوون تێكه‌لڕ ده‌كه‌ن، به‌م شێوه‌یه‌ش بوون ده‌بێته‌ چه‌مكێكى ئه‌قڵى ئه‌بستراكت. زانست یه‌كێكه‌ له‌و بوارانه‌ى له‌گه‌ڵ بوونى مرۆڤدا هاتۆته‌ كایه‌وه‌و هه‌یه‌، له‌گه‌ڵ نه‌مانى بوونى مرۆڤیش وه‌ك گریمانێك له‌رِۆژگارێكدا نامێنێت!؟

پرسیاركردنێك كه‌ته‌جاوزى شته‌ سه‌رزاره‌كى و پێویستییه‌ ئانییه‌كان نه‌كات، پرسیارێكى نه‌زۆكه‌.. له‌كاتێكدا بوونى پرسیاره‌ گرنگ و گه‌وره‌كان له‌ناخه‌وه‌رِا خۆى له‌قه‌ره‌ى بوون و دنیا ده‌دات و رێنیسانسى ئه‌وروپاش چه‌شنێك بوو له‌و ته‌وژمه‌ گه‌ورانه‌ى كه‌پرسیاره‌كان دروستیان كردو دواتریش بۆخۆى بووه‌ ده‌یان پرسیار. پرسیاركردنى گه‌نجان ئه‌گه‌ر هه‌بێت، ده‌بێت برِوانرێته‌ ئه‌و دنیابینییه‌ى له‌پشت ئه‌و پرسیارانه‌وه‌ هه‌یه‌، ده‌بێت سه‌یرى ئه‌ودیوى پرسیاره‌كانیان بكه‌ین، ئه‌گینا پرسیاره‌ سه‌تحى و سه‌رزاره‌كییه‌كان بوون و نه‌بوونیان وه‌ك یه‌كه‌؟!.

هه‌ن زۆر به‌قووڵى و به‌خه‌ستى باس له‌ململانێى نه‌وه‌كان له‌كوردستاندا ده‌كه‌ن ، دیاره‌ ئێمه‌ ناڵێین ململانێیه‌كى له‌و چه‌شنه‌ نییه‌ به‌ڵام ئه‌گه‌ر هه‌شبێت ململانێیه‌كى سه‌تحییه‌ و ئه‌قڵیه‌تى كوردى به‌نه‌وه‌ى نوآ و كۆنییه‌وه‌، به‌شێوه‌یه‌كى گشتى خاڵى هاوبه‌شیان زیاتره‌ وه‌ك له‌خاڵى جیاوازى، گه‌رچى له‌رِوو و لێره‌و له‌وآ باس له‌و ململانێیه‌ ده‌كرێت، وه‌ك ئه‌وه‌ى ته‌وژمێكى نوآ به‌رِێوه‌ بێت و بۆ گۆرِینى ئه‌قڵییه‌تى سه‌له‌فیانه‌، به‌ڵام هێشتاكه‌ كۆمه‌ڵگه‌ى كوردى و مرۆڤى كورد ئه‌وه‌یه‌ كه‌له‌"رِشته‌ى مروارى" دا باسكراوه‌، كامه‌ گۆرِانكارى و ته‌وژمى فیكرى و مه‌عریفى پایه‌كانى پێشووى هه‌ڵته‌كاندووه‌، به‌هه‌رحالڕ له‌كۆتایشدا هێنده‌ى كه‌ده‌بێت بگوترێت ئه‌وه‌یه‌، ئه‌م باسه‌ ئه‌گه‌ر قه‌ول بێت قسه‌ى له‌سه‌ر بكرێت زۆر له‌وه‌ زیاتر هه‌ڵده‌گرێت كه‌له‌م ده‌رفه‌ته‌دا به‌مه‌به‌ستى كردنه‌وه‌ى ده‌ركه‌كانى پرسیاركردن خۆمان لێدا.

 

بینراوه‌: 437 | زیادكراوه‌ له‌لایه‌ن: 2Koshan | پله‌دانان: 0.0/0 |
ژماره‌ی تێبینییه‌كان: 0
ته‌نها ئه‌ندامان ده‌توانن تێبینی بنووسن.
[ بوون به‌ئه‌ندام. خۆتۆماركردن | چوونه‌ژووره‌وه ]
شوێنی چوونه‌ژووره‌وه‌ی ئه‌ندامان

ڕۆژمێر و ئه‌رشیف
«  April 2009  »
SuMoTuWeThFrSa
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930

گه‌ڕان

هه‌ندێ پێگه‌ی تر

ئێستا

Total online: 1
Guests: 1
Users: 0


میوانانی سه‌رهێڵ

ژ. سه‌ردان له‌ 20 ی ئازاری 2009 ه‌وه‌
سه‌رجه‌م مافه‌كانی پارێزراوه‌ © 2017
Powered by uCoz